Sao La chính thức được phát hiện lại tại Việt Nam sau 15 năm khoảng | Thể thao & Văn hóa

(Thethaovanhoa.Vn) -Sao La (Pseudoryx nghetinhensis), một trong những loài thú quý hiếm và hiện đang bị đe doạ tuyệt chủng nhất hành tinh, sau khi được phát hiện vào năm 1992, mới đây đã được bắt gặp lại tại tỉnh Quảng Nam. Hình ảnh về loài thú bí hiểm này đã được ghi nhận duyệt hoạt động bẫy ảnh của WWF và Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Nam thực hiện tại khu vực Trung Trường Sơn.

“Khi lần trước hết nhìn vào các bức ảnh, chúng tôi đã không thể tin vào mắt mình. Sao La được những nhà bảo tàng Đông Nam Á coi là một “báu vật”, nên chúng tôi hết sức hạnh phúc.” Tiến sỹ Văn Ngọc Thịnh, Giám đốc WWF-Việt Nam chia sẻ. “Đây là một khám phá nghẹt thở, một số người tin rằng Sao La đã biến mất vĩnh viễn khỏi Việt Nam, và ghi nhận này làm sống lại hy vọng về sự phục hồi quần thể của loài này.”

Ảnh chụp Sao La từ máy bẫy ảnh của WWF và Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Nam

Loài Sao La thuộc nhóm thú sừng rỗng trông giống loài Linh dương, Sao La – còn được gọi là Kỳ lân châu Á bởi nó hiếm khi được nhìn thấy và được nhận mặt với hai cặp sừng đồng thời, nhọn dần về phía cuối và có thể dài tới 50cm. Lần rút cuộc Sao La được ghi nhận là ở Lào năm 2010. Người dân tại tỉnh Bolikhamxay, Trung Lào, đã bắt được một cá thể Sao La, nhưng cá thể này đã chết sau đó. Trước đó, lần rốt cục Sao La được ghi nhận trong tự nhiên là vào năm 1999 tại Bolikhamxay cũng qua hoạt động bẫy ảnh.

“Tại Việt Nam, lần chung cuộc một cá thể Sao La được nhìn thấy trong tự nhiên là vào năm 1998,” ông Đặng Đình Nguyên, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm, kiêm Giám đốc Khu bảo tàng Sao La Quảng Nam san sớt. “Đây là một thời khắc quan trọng đối với những thay của Việt Nam để bảo vệ sự đa dạng sinh học đặc biệt của quốc gia, song song là một chứng cớ mạnh mẽ về hiệu quả những thay bảo tàng sinh cảnh của Sao La và hôm nay có thể khẳng định rằng đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong công tác bảo tàng loài Sao La của Việt Nam.”

Ảnh chụp Sao La từ máy bẫy ảnh của WWF và Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Nam

Tại khu vực Sao La được ghi nhận bởi bẫy ảnh, Dự án Dự trữ Các-bon và bảo tàng Đa dạng sinh học (CarBi) của WWF đã và đang thực hành một cách tiếp cận thực thi pháp luật mới trong đó các nhân viên phẳng phiu bảo vệ rừng được tuyển từ cộng đồng địa phương và được đồng quản lý bởi WWF và Ban quản lý Khu bảo tồn Sao La. Đội kì bảo vệ rừng cùng với các cán bộ Kiểm lâm của Ban quản lý Khu bảo tồn tuần tra hàng ngày để tháo dỡ bẫy và xử lý các vụ việc về săn bắt, khai thác và xâm phạm phi pháp vào Khu bảo tồn.

“Sao La thường bị mắc bẫy là do thợ săn đặt để bắt các loài động vật khác như nai, mang, chồn và các loài thú khác – đa số phục vụ cho việc buôn bán và tiêu thụ phi pháp động vật hoang dại,” Tiến sỹ Thịnh cho biết. “Từ năm 2011, các đợt kì cọ của Đội kì cọ bảo vệ rừng và cán bộ Kiểm lâm các Khu bảo tồn Sao La đã tháo được hơn 30.000 bẫy trong khu sinh cảnh của Sao La và phá huỷ hơn 600 lều trại phi pháp của thợ săn. Sự kiện tái phát hiện Sao La là một minh chứng cho những núm vô cùng mình và không mệt mỏi của các cán bộ Kiểm lâm và Đội tày bảo vệ rừng.”

Ảnh chụp Sao La từ máy bẫy ảnh của WWF và Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Nam

Sao La là loài thú mới được phát hiện vào năm 1992 bởi một nhóm các nhà khoa học của Bộ Lâm nghiệp Việt Nam cũ (nay là Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) và WWF khi nghiên cứu đa dạng sinh học rừng tại Vườn nhà nước Vũ Quang (Hà Tĩnh, Việt Nam), gần biên cương Việt Nam và Lào. Nhóm nghiên cứu đã tìm thấy một hộp sọ với cặp sừng kỳ lạ trong nhà một thợ săn và họ biết rằng có một điều gì đó thực sự kì dị. Đó là phát hiện đầu tiên về một loài động vật có vú lớn trên thế giới trong vòng 50 năm và là một trong những phát hiện về loài ráo trọi nhất thế kỷ 20.”

Sau hơn 20 năm, hiểu biết về sinh thái và tập tính của Sao La vẫn còn rất hạn chế, và sự khó khăn trong việc nắm bắt loài động vật bí hiểm này đã cản trở các nhà khoa học đưa ra ước lượng xác thực về quần thể loài. Có thể còn khoảng 200 hoặc chỉ còn vài chục cá thể Sao La ở các cánh rừng rậm dọc biên giới Việt – Lào.

“Đây là những bức ảnh chụp loài hoang dã quan yếu nhất của châu Á, có thể là của thế giới trong vòng 10 năm qua,” ông William Robichaud, Điều phối viên Nhóm bảo tàng Sao La của Uỷ ban bảo tàng loài của IUCN cho biết. “Đây cũng là những bằng cớ đáng khích lệ về hiệu quả của mô hình lạ rừng để bảo vệ Saola khỏi nguy cơ bị tuyệt chủng. Nhưng cần phải có thêm ngân sách để WWF và các đối tác của tổ chức có thể mở rộng sáng kiến này đến các khu sinh cảnh của Sao La tại Việt Nam và Lào.”

Nguyễn Thu Hà